Gelişen Piyasalarda Rekor: Ralliyi Üç Yapay Zeka Devi Sürükledi
Gelişen ülke borsaları, İran savaşı sonrası kayıplarını telafi ederek tarihi zirveye ulaştı. Ancak bu yükselişin büyük bölümü, yapay zeka (AI) dalgasından faydalanan üç Asyalı çip devinden kaynaklandı. Bu durum, rallinin sürdürülebilirliği ve piyasa çeşitliliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi Zirvede
MSCI Emerging Markets Index, Nisan ayında %15’in üzerinde yükselerek:
- Şubat ayındaki önceki zirvesini aştı
- ABD’nin S&P 500 endeksindeki %10’luk artışı geride bıraktı
Bu performans, gelişen piyasaların yeniden yatırımcı ilgisi çektiğini gösterdi.
Rallinin Yarısı Üç Şirkete Ait
Ancak dikkat çekici olan, yükselişin büyük ölçüde sınırlı sayıda şirketten kaynaklanması.
Endeksin bu ayki kazançlarının yaklaşık yarısı şu üç teknoloji devinden geldi:
- TSMC
- Samsung Electronics
- SK Hynix
Bu üç şirket, AI yatırımlarının merkezinde yer alırken, endeksin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor.
AI Etkisi Gelişen Piyasaları Dönüştürüyor
Yapay zeka yatırımlarının hız kazanmasıyla:
- Çip üreticilerine yönelik talep patladı
- Bu şirketler küresel teknoloji tedarik zincirinin merkezine yerleşti
TSMC’nin piyasa değeri 1,8 trilyon dolara ulaşarak Saudi Aramco’yu geride bıraktı.
Nisan performansları:
- TSMC: +%23
- Samsung: +%35
- SK Hynix: +%60
Tayvan ve Güney Kore Öne Çıkıyor
Bu şirketlerin etkisiyle:
- Tayvan borsası dolar bazında yaklaşık %25 yükseldi
- Güney Kore’nin KOSPI endeksi %24 artarak 1998’den bu yana en güçlü aylık performansını gösterdi
Her iki piyasa da savaşın ilk günlerinde düşüş yaşasa da, yatırımcıların geri dönmesiyle hızlı toparlandı.
Yoğunlaşma Riski Tartışılıyor
Uzmanlara göre bu tablo bazı riskler içeriyor:
- Endeks, geniş bir gelişen piyasa temsili sunmaktan uzaklaşabilir
- AI odaklı birkaç şirkete aşırı bağımlı hale gelebilir
- Wall Street ile korelasyon artabilir
Yatırımcılar için “çeşitlendirme” ihtiyacı yeniden gündemde.
Çin Etkisi Sınırlı Kaldı
Endekste Çin’in ağırlığının sınırlı tutulması da dengeleri etkiledi.
- MSCI, Çin hisselerinin ağırlığını %20 ile sınırlıyor
- Bu nedenle Çin piyasaları rallide daha az rol oynadı
CSI 300 endeksi Nisan’da sadece %7 civarında yükseldi.
Zayıf Dolar Destek Sağladı
Rallinin bir diğer önemli destekçisi:
- ABD dolarındaki zayıflama
Doların gerilemesi:
- Gelişen ülke ihracatçılarını destekledi
- Şirket kârlılıklarını artırdı
Ralli Sadece Teknolojiyle Sınırlı Değil
Her ne kadar teknoloji hisseleri öncü olsa da:
- Enerji
- Sanayi
- Kamu hizmetleri
gibi sektörlerde de çift haneli getiriler görüldü.
Bu durum, yükselişin tamamen dar bir tabana dayanmadığını gösteriyor.
Bazı Piyasalar Geride Kaldı
Buna karşın, İran savaşından olumsuz etkilenen ülkeler hâlâ toparlanamadı.
Dolar bazında kayıplar:
- Endonezya: -%16
- Filipinler: -%16
- Güney Afrika: -%13
- Hindistan: -%9
Özellikle enerji ithalatçısı ülkeler baskı altında kalmaya devam ediyor.
Sonuç: Güçlü Ralli, Kırılgan Temel
Gelişen piyasalarda yaşanan güçlü yükselişe rağmen:
- Rallinin dar bir teknoloji grubuna dayanması
- Jeopolitik risklerin sürmesi
- Küresel ekonomik belirsizlikler
önümüzdeki dönemde oynaklığın devam edebileceğine işaret ediyor.
Financial Times, ParaAnaliz haber masası