Türkiye’nin enerji faturasında jeopolitik baskı
ASLI SAVRANOĞLU SEREN – BLOOMBERG HT BAŞEKONOMİSTİ
Jeopolitik risklerin tetiklediği enerji fiyat artışları Türkiye’nin cari işlemler dengesi üzerinde de etki gösterme potansiyeli taşıyor.
Türkiye’nin 2025 yılında net enerji ithalatı 47,2 milyar dolar oldu. Yapılan hassasiyet analizleri, hem petrol hem de doğalgazı kapsayan toplam enerji maliyetlerindeki yüzde 10’luk bir artışın, net ithalat faturasını yaklaşık 4,5 ile 5 milyar dolar seviyesinde artırdığını gösteriyor.
2026 senaryosu: Yüzde 5’lik artışın maliyeti
2025 yılında ortalama 69,1 dolar seviyesinde seyreden Brent petrol fiyatları için 2026 yılına yönelik bir projeksiyon oluşturulduğu durumda; petrol fiyatlarının Mart-Nisan döneminde ortalama 90 dolara çıkması ve yılın son çeyreğinde kademeli olarak 60 dolara gerilemesi senaryosunda, 2026 yılı ortalama fiyatı 72,5 dolar olarak gerçekleşiyor.
Bu tablo, 2025 ortalamasına göre petrol fiyatında yüzde 5’lik bir artış anlamına gelirken, petrol fiyatlarının baz alındığı anlaşmalar dikkate alındığında benzer bir seyrin doğalgaz fiyatlarında da yaşanması durumunda net enerji ithalatının 47,2 milyar dolardan 50 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.
| Yıl | Brent (Dolar) | Net enerji ithalatı (Milyar dolar) |
|---|---|---|
| 2014 | 99 | -48,7 |
| 2015 | 52,40 | -33,5 |
| 2016 | 43,60 | -24,1 |
| 2017 | 54,30 | -32,9 |
| 2018 | 70,90 | -37,8 |
| 2019 | 64,30 | -33,3 |
| 2020 | 41,80 | -24,2 |
| 2021 | 70,70 | -42,2 |
| 2022 | 100,80 | -80,1 |
| 2023 | 82,50 | -52,7 |
| 2024 | 80,50 | -49 |
| 2025 | 69,10 | -47,2 |
Ekonominin büyüme hızı ve artan enerji ihtiyacı göz önüne alındığında, 72,5 dolarlık bir ortalama fiyatın net enerji ithalatını yaklaşık 53 milyar dolara ulaştırma riski bulunuyor.
TCMB analizi: Her 10 dolarlık artışın bedeli
TCMB tarafından Temmuz ayında yayımlanan ve enerjideki fiyat değişimlerinin cari açık üzerindeki etkisini inceleyen araştırmaya göre, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, cari işlemler açığını 2,5 milyar dolar artırıcı etki yapıyor.
Sonuç olarak; 2026 yılında petrol ve fiyat ortalamalarının varsayılan yüzde 5 artışla uyumlu gerçekleşmesi durumunda, Türkiye’nin cari açığı üzerindeki ek yükün 2,5 ile 5 milyar dolar arasında değişeceği tahmin ediliyor.
