SON DAKİKA: Trump’tan “Yaptırımlar Esnetilebilir” Mesajı – Piyasalar Kayıplarını Azalttı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’da “pragmatik bir lider” çıkması halinde yaptırımların kaldırılabileceğini söylemesi ve Tahran’ın yeniden müzakereye açık olduğu yönündeki haberler küresel piyasalarda sert satışların hız kesmesine yol açtı. Brent petrol gün içinde yüzde 13’e kadar yükseldikten sonra kazançlarını yaklaşık yüzde 4’e çekti. Riskli varlıklarda ise kayıplar sınırlı kaldı.

Petrol Sıçradı, Ardından Geri Çekildi

Ortadoğu’daki gerilimle birlikte Brent petrol fiyatı gün içinde yüzde 13’e kadar yükseldi. Ancak Trump’ın yaptırımlar konusunda esneklik sinyali vermesi ve İran’ın yeniden müzakere mesajları sonrasında artış yaklaşık yüzde 4 seviyesine geriledi.

WTI ve Brent kontratları yaklaşık yüzde 5 primli işlem görürken, küresel risk iştahındaki sert bozulma kısmen dengelendi.

Güncel Piyasa Görünümü:

• S&P 500 vadeli kontratları: %0,7 ekside

• Hong Kong Hang Seng Endeksi: %2,4 düşüş

• WTI ve Brent: Yaklaşık %5 artış

• Bloomberg Dolar Endeksi: %0,2 yükseliş

Analistler, riskten kaçışın sınırlı kalmasında üç faktörün etkili olabileceğini belirtiyor:

1. Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapanmaması beklentisi

2. Trump’ın yaptırımları kaldırabileceği yönündeki açıklamaları

3. İran’ın yeniden müzakere masasına dönme sinyali

Ancak bu iyimserliğin kalıcı olup olmayacağı belirsizliğini koruyor.

Trump: “Konuşmak İstiyorlar, Kabul Ettim”

Donald Trump, 1 Mart’ta yaptığı açıklamada İran’ın mevcut yönetiminin ABD ile yeniden görüşmek istediğini söyledi.

“Konuşmak istiyorlar ve ben de kabul ettim,” diyen Trump, İran’ın daha önce anlaşmaya yanaşması gerektiğini savundu.

ABD ve İsrail’in koordineli saldırılarında İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ve çok sayıda üst düzey yetkilinin öldürüldüğü açıklanmıştı. İran ise İsrail’e ve bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırılarla karşılık verdi.

Trump, müzakerelerin ne zaman başlayacağına dair takvim vermedi. Ayrıca saldırılarda İran’ın önceki müzakere ekibinden bazı isimlerin de öldüğünü belirtti.

Fox News’e yaptığı ayrı bir açıklamada operasyonda 48 üst düzey İranlı yetkilinin öldürüldüğünü söyledi.

NBC News’e konuşan Trump, İranlı yetkililerin ABD ile “temas halinde” olduğunu belirtti ancak ayrıntı paylaşmadı. Müzakereler yeniden başlarsa ABD’nin saldırıları durdurup durdurmayacağı sorusuna ise “Bilmiyorum” yanıtını verdi.

Operasyon 4 Hafta Sürebilir

Trump, Daily Mail’e yaptığı telefon açıklamasında İran’daki operasyonun dört hafta sürebileceğini ifade etti.

“Her zaman dört haftalık bir süreç olarak planlandı,” diyen Trump, sürecin yaklaşık bu süre boyunca devam edebileceğini söyledi.

İran’da Geçici Konsey Kuruldu

Masoud Pezeshkian başkanlığında üç üyeli geçici bir liderlik konseyi kurulduğu açıklandı.

Konseyde ayrıca:

• Yargı Erki Başkanı Gholam-Hossein Mohseni-Ejei

• Ayetullah Alireza Arafi

yer alıyor.

Bu gelişme, Hamaney’in ölümünün ardından İran’daki yönetim boşluğunu doldurmak amacıyla atılmış bir adım olarak değerlendiriliyor.

Nükleer Anlaşmazlık ve Çatışmanın Tırmanışı

ABD ve İsrail saldırıları, İran’ın nükleer programı konusunda yürütülen ancak sonuçsuz kalan müzakerelerin ardından geldi.

Saldırıdan kısa süre önce ABD’li yetkililer, İran’ın ABD topraklarına ulaşabilecek füze geliştirdiğini ve günler içinde nükleer silah yapabilecek kapasiteye sahip olduğunu iddia etmişti.

Trump, NBC News’e yaptığı açıklamada saldırının nedenini şöyle özetledi:

“İran nükleer araştırmalarını durdurmaya yanaşmadı. Nükleer silah sahibi olmayacaklarını söylemeye hazır değillerdi.”

İlk ABD Kayıpları

Çatışmalarda üç ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi. İran ayrıca ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ü balistik füzeyle vurduğunu iddia etti; ABD ordusu bu iddiayı yalanladı.

Trump, Hamaney’in ölümünün hem İran’da hem de ABD şehirlerinde bazı kesimler tarafından kutlandığını söyledi. Ancak saldırı karşıtı protestolara değinmedi.

“İran şu an çok tehlikeli bir yer,” diyen Trump, “Sokaklarda mutluluk çığlıkları var ama aynı zamanda bombalar da yağıyor,” ifadelerini kullandı.

Belirsizlik Devam Ediyor

Piyasalar şimdilik en kötü senaryoyu fiyatlamaktan kaçınsa da, önümüzdeki günlerde üç başlık belirleyici olacak:

• Hürmüz Boğazı’nın açık kalıp kalmayacağı

• İran’da yeni liderliğin tutumu

• ABD’nin saldırıları sürdürüp sürdürmeyeceği

Trump’ın “pragmatik lider” vurgusu ve yaptırımların kaldırılabileceği mesajı kısa vadede piyasalarda rahatlama yaratsa da, çatışmanın seyri küresel risk iştahı açısından belirleyici olmaya devam edecek.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]