Petrol Şoku ve Fed Belirsizliği Wall Street’i Sarstı: Piyasalarda Endişe Derinleşiyor

Orta Doğu’daki savaşın uzaması ve petrol fiyatlarının kalıcı şekilde yükselmesi, küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirim sürecini askıya almasıyla birlikte, hisse senetleri ve tahviller aynı anda değer kaybederken yatırımcılar daha uzun sürecek bir enerji şokunu fiyatlamaya başladı. Wall Street’te risk iştahı zayıflarken, resesyon endişeleri yeniden gündeme geliyor.

“Geçici Şok” Beklentisi Çöktü

Yaklaşık üç hafta önce başlayan operasyon sürecinde piyasalar, petrol arzındaki kesintinin geçici olacağına ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağına inanıyordu. Aynı zamanda Fed’in faiz indirimlerine devam edeceği beklentisi hakimdi.

Ancak bu senaryo Cuma günü itibarıyla çöktü.

• Hisse senetleri ve tahviller birlikte değer kaybetti
• Altın fiyatları 1983’ten bu yana en kötü haftasını yaşadı
• Fed’in bir sonraki adımının faiz artırımı olabileceği fiyatlanmaya başladı
• S&P 500 son bir yılın en uzun haftalık düşüş serisini kaydetti

Piyasalar artık kısa vadeli bir şok yerine uzun sürecek bir kriz ihtimalini fiyatlıyor.

Petrol 110 Dolar Seviyesinde Kalıcılaşıyor

Brent petrolün 110 dolar civarında kalması, artık geçici bir sıçrama değil, kalıcı bir risk olarak görülüyor.

ABD’nin İran’ın Kharg Adası gibi stratejik enerji noktalarına yönelik operasyon ihtimalini değerlendirmesi, enerji arzına ilişkin endişeleri daha da artırdı.

Uzmanlara göre bu durum:

• Enflasyon beklentilerini yukarı çekiyor
• Merkez bankalarının hareket alanını daraltıyor
• Küresel büyüme görünümünü zayıflatıyor

Fed ve Avrupa Merkez Bankaları “Sıkıştı”

Fed, son toplantısında faizleri sabit tutarken, petrol şokunun enflasyon üzerindeki etkisinin belirsiz olduğunu vurguladı.

Fed Başkanı Jerome Powell, bu ortamda faiz indirimi için net bir takvim vermenin mümkün olmadığını açıkladı.

Benzer şekilde Avrupa merkez bankaları da:

• Yavaşlayan büyüme
• Artan enerji maliyetleri

ikilemi arasında sıkışmış durumda.

“Piyasalar Gerçekle Yüzleşiyor”

Siebert Financial CIO’su Mark Malek, yaşananları “hesaplaşma dönemi” olarak tanımladı:

“Piyasalar artık çatışmanın uzun süreceği ve enerji altyapısının doğrudan hedef alındığı gerçeğini kabul ediyor.”

Bu değerlendirme, yatırımcıların risk algısında köklü bir değişime işaret ediyor.

Küresel Risk Göstergeleri Alarm Veriyor

Bank of America verilerine göre:

• Küresel risk göstergeleri son bir yılın en hızlı artışını kaydetti
• Tarif şokundan bu yana en yüksek stres seviyesine ulaşıldı

Faiz indirimine dayalı yatırım stratejileri çözülürken:

• Hisse senetleri
• Kredi piyasaları
• Gelişmekte olan ülkeler

eş zamanlı baskı altında kaldı.

Yatırımcılar Defansif Pozisyona Geçiyor

Büyük yatırım kuruluşları portföylerini yeniden şekillendirmeye başladı:

• Societe Generale hisse senedi ağırlığını azaltıp emtiayı artırdı
• BCA Research nakit pozisyonlarını yükseltme çağrısı yaptı
• Goldman Sachs daha defansif bir strateji önerdi

Natixis’ten Garrett Melson ise küçük ölçekli hisselerden çıkıp büyük teknoloji şirketlerine yöneldiklerini belirtti.

Enerji Şoku Ekonomiye Zincirleme Yayılıyor

Yükselen enerji fiyatlarının etkisi yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı kalmıyor.

Etki kanalları:

• Hane halkı bütçeleri
• Şirket kâr marjları
• Finansal koşullar
• Döviz piyasaları
• Merkez bankası kredibilitesi

Bu faktörlerin birbirini beslemesi, toplam ekonomik maliyeti katlayarak artırıyor.

Tüketici ve Şirketler Baskı Altında

ABD’de benzin fiyatları galon başına 4 dolara yaklaşırken, fiyat artışının önemli bir kısmı doğrudan savaş kaynaklı.

Verilere göre:

• Benzin harcamaları yıllık bazda %14’ten fazla arttı

Bu durum, tüketici harcamaları üzerinde baskı yaratıyor.

Aynı zamanda:

• Şirketler yatırım planlarını gözden geçirmek zorunda kalıyor
• Enerji yoğun sektörler maliyet şokuyla karşı karşıya
• Dizel fiyatlarındaki artış tedarik zincirlerini tehdit ediyor

Resesyon Riski Artıyor

JPMorgan Asset Management’tan Priya Misra, mevcut durumun tarihsel ölçekte büyük bir enerji şoku olduğunu belirtti:

“Risk primleri yükselmeli. Bu şok karşısında kolay bir maliye ya da para politikası çözümü yok. Resesyon riski hızla artıyor.”

Uzmanlara göre piyasalar henüz büyüme riskini tam anlamıyla fiyatlamış değil. Bu da önümüzdeki dönemde daha sert düzeltmelerin yaşanabileceği anlamına geliyor.

Volatilite Yüksek Kalacak

Enerji fiyatlarının seyri, önümüzdeki dönemde küresel piyasaların ana belirleyicisi olmaya devam edecek.

Piyasalarda:

• Yüksek oynaklık
• Zayıf risk iştahı
• Defansif yatırım stratejileri

öne çıkarken, yatırımcılar belirsizliğin uzun süre devam edeceğini fiyatlıyor.

Kaynak  Bloomberg

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]