Almanya’nın Küresel Muharip Hava Programı GCAP projesine olası katılımı, Avrupa savunma havacılığındaki dengeleri kökten değiştirdi.
Hazır savunma sistemleri satın almak ile kendi endüstriyel egemenliğini kurmak arasında net bir ikilemde kalan İspanya'da, Donanma için F-35B dışında alternatif bulunmazken Hava Kuvvetleri için seçim şansı devam ediyor.
Madrid yönetiminde bu tercih, Geleceğin Muharip Hava Sistemi FCAS projesinde yaşanan pasif müşteri rolünü tekrarlamamak adına giderek artan bir ağırlıkla Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN’dan yana şekilleniyor.
FCAS PROJESİNİN İPTALİ VE YENİ ARAYIŞLAR
FCAS projesinin insanlı savaş uçağı ayağının Haziran 2026 tarihinde iptal edilmesi, İspanya'yı savunma tedarikinde kritik bir eşiğe getirdi.
Almanya ise İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığındaki GCAP projesine dahil olma ihtimalini açıkça değerlendirmeye başladı.
Halihazırda altıncı nesil bir program olarak yürütülen GCAP'e Berlin'in katılması, İspanyol ve Alman ortaklığında yeni bir altıncı nesil savaş uçağı geliştirilmesi ihtimalini tamamen ortadan kaldıracak.

ALMANYA SONRASI AVRUPA SENARYOLARI
Bu gelişme sonrasında Avrupa’da İspanya'nın önünde Fransa ile çalışmak ya da üçüncü ülkelerden tedarik sağlamak üzere iki seçenek kaldı.
Paris yönetimi, daha önceki ortaklıklarda da görüldüğü üzere İspanya'ya teknoloji transferi ve üretim yetkisi tanımıyor.
Fransa, Madrid'i eşit bir ortaktan ziyade projelerin maliyetini karşılayan bir finansör ve alt yüklenici olarak konumlandırıyor.
Diğer seçenek ise ABD'den, küçük ortak olarak katılımına izin verilmesi halinde GCAP'ten geriye kalan yapıdan veya Güney Kore'den mevcut ya da geliştirilmekte olan platformları satın almak.
İspanyol savunma çevreleri, bu senaryoların her birinde ülkenin yeniden sıradan bir müşteriye dönüşme riskinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
İSPANYA SAVUNMA SANAYİİNİN GÜCÜ
Avrupa içi dayanışma beklentilerinden uzaklaşıp gerçekçi politikalar üretmeyi zorunlu kılan bu tabloda, Donanma ve Hava Kuvvetleri ihtiyaçlarının birbirinden ayrılması gerekiyor. FCAS projesinde programın üçte birine ortak olunmasına rağmen ikincil bir role itilen İspanya, artık sadece alıcı konumunda kalmak istemiyor.
İspanyol Savunma Teknolojik ve Endüstriyel Tabanı bünyesinde Indra, ITP Aero ve Navantia gibi yetkinliklerini küresel ölçekte kanıtlamış şirketler yer alıyor.
Hazır alım yolunun tercih edilmesi halinde bu sanayi, uluslararası projelerde basit bir taşeron konumuna düşecek.

TÜRKİYE VE KAAN ALTERNATİFİ
Almanya'nın GCAP'e dahil olmasıyla İspanya'nın söz sahibi olabileceği bir Avrupa altıncı nesil savaş uçağı alanı daralırken, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN seçeneği Madrid için çok daha güçlü bir alternatif haline geldi.
İki ülke arasındaki bu yakınlaşma kökleşmiş savunma sanayii iş birliklerine dayanıyor.
Türk Donanmasının amiral gemisi TCG Anadolu'nun, İspanyol tersanesi Navantia'nın tasarım ve mühendislik desteğiyle Juan Carlos I gemisi temel alınarak inşa edilmesi ve havacılık alanında Hürjet jet eğitim uçağıyla başlatılan ortaklık süreci, bu stratejik uyumun en somut göstergelerini oluşturuyor.
TUSAŞ İLE ORTAK GELİŞTİRME VİZYONU
KAAN projesi, diğer büyük Batılı konsorsiyumların dışa kapalı yapısının aksine gerçek bir ortak geliştirme ve teknolojik açıklık iradesi ortaya koyan TUSAŞ liderliğinde somut ve görece hızlı bir çözüm sunuyor.
İspanyol uzmanlar, bu iş birliğinin pasif bir alıcı konumundan ziyade karşılıklı endüstriyel kazanımlar ve ortak üretim talepleriyle müzakere edilerek yürütülmesi gerektiğini savunuyor.

DONANMADA TEK SEÇENEK F-35B
İspanya Donanması envanterindeki mevcut Harrier uçaklarının hizmet ömrü yaklaşık 2032 yılına kadar uzatılabilse de bu platformların emekliliği kaçınılmaz görünüyor.
Dünyada üretimde olan başka bir kısa kalkış ve dikey iniş özellikli savaş uçağı alternatifi de bulunmuyor.
Juan Carlos I ve 2040 Donanma Planı kapsamında inşa edilmesi öngörülen iki yeni LHD sınıfı amfibi hücum gemisi, yalnızca bu tipteki uçakları konuşlandırmak üzere tasarlandığı için Donanma kanadında manevra alanı kalmadı.
ABD ile F-35 tedarik görüşmelerinin yeniden başlaması halinde, uçağın B versiyonu gemi konuşlu sabit kanatlı deniz havacılığını sürdürmek için uygulanabilir ve olgunlaşmış tek çözüm olarak öne çıkıyor.
Donanma için operasyonel bir zorunluluk olan F-35B alımında dahi İspanya'nın kapsamlı sanayi katılımı anlaşmaları, bakım-onarım iş payı ve yerli sistemlerin entegrasyonu için sıkı pazarlık yürütmesi şart.
Gelecekte katapult destekli kalkış ve yakalama sistemli geleneksel bir uçak gemisi edinme tartışması bazı askeri çevrelerde gündemde tutulsa da bu proje bugün itibarıyla gerekli bütçe ve siyasi destekten yoksun.
Bu nedenle Donanmanın acil ihtiyacı F-35B olmaya devam ediyor.

HAVA KUVVETLERİNDE STRATEJİK TERCİH
İspanya Hava Kuvvetleri tarafında ise gerçek bir seçim şansı bulunuyor. F-35 seçeneğinin yeniden masaya gelmesi durumunda, standart pistlere inebilen A versiyonu hem yaşlanan EF-18 uçaklarının yerini almak hem de orta vadede Eurofighter filosunu tamamlamak üzere aday gösteriliyor.
İspanya'daki bazı askeri kesimler Eurofighter uçaklarını ana omurga olarak tutup derin darbe görevleri için sınırlı sayıda F-35A almayı içeren karma filo doktrinini savunuyor.
Ancak bu model lojistik ve bakım zincirlerini ikiye katlayacak, maliyetleri hızla artıracak ve Madrid'i savunma alanında Washington'a stratejik olarak bağımlı hale getirecek.
Bu seçeneğin karşısında ise KAAN projesi üzerinden Türkiye ile savunma sanayii iş birliğini sürdürme ve derinleştirme alternatifi yer alıyor.
ENDÜSTRİYEL EGEMENLİK VE MÜHİMMAT ESNEKLİĞİ
Hava Kuvvetleri için endüstriyel açıdan en iddialı ve kazançlı seçenek Türkiye ile KAAN yolunu sürdürmek. F-35A tamamen olgunlaşmış, yüksek hayalet uçak özelliklerine ve NATO içi tam birlikte çalışabilirliğe sahip bir platform olsa da KAAN kabiliyet açısından bu seviyeye çok yaklaştı ve İspanyol savunma sanayisi için gerçek endüstriyel egemenlik sunuyor.
KAAN'ın ayrıca Meteor, IRIS-T veya Taurus gibi Avrupa menşeli mühimmatları entegre edebilme esnekliği sağlaması kritik bir avantaj yaratıyor.
Takvim veya siyasi kararlar nedeniyle nihayetinde F-35A alımı gerçekleşse bile bu adım ancak İspanyol sanayisine katı üretim payı garantisi verilmesi şartıyla anlamlı bir operasyonel sıçrama sağlayacak.
MAKUL KOMBİNASYON VE SANAYİ VURGUSU

İspanyol savunma analistleri tarafından çizilen yol haritasında, Indra ve ITP Aero gibi şirketlerin güçlü katılımı ve envanterdeki Batılı silah sistemlerinin entegrasyonuyla Hava Kuvvetleri ana omurgası olarak KAAN öne çıkıyor.
Donanma ve LHD gemileri için ciddi bir sanayileşme anlaşması eşliğinde sınırlı sayıda F-35B tedariki, eğitim ve ortak üretim köprüsü olarak Hürjet projesinin sürdürülmesi ve altıncı nesil Avrupa ortağı olarak yalnızca Fransa ile kalmaktan kaçınılması diğer kritik maddeleri oluşturuyor.
Türkiye, ABD veya Fransa ile yapılacak her türlü savunma anlaşmasının tasarım, üretim, sistem entegrasyonu ve idame aşamalarında İspanya'ya kayda değer bir katılım payı sunması gerekiyor.
Donanma ve Hava Kuvvetleri ihtiyaçlarının birbirine karıştırılmaması ve İspanya'nın uluslararası projelerde yalnızca finansör rolünü üstlenme döneminin kapanması gerektiği savunuluyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}

Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!