İsviçre’de 'daha sıkı tarafsızlık' için halk sandık başına gidecek

İsviçre’de 1848’den bu yana Anayasa’da yer alan tarafsızlık politikasının geleceğine ilişkin tartışma, 27 Eylül’de yapılacak halk oylamasıyla sandığa taşınacak. “İsviçre’nin Tarafsızlığının Korunması (Tarafsızlık Girişimi)” başlıklı teklif, tarafsızlığın “sürekli ve silahlı” olduğunun Anayasa’ya açık şekilde yazılmasını ve ülkenin askeri ittifaklarla işbirliğine daha sıkı sınırlamalar getirilmesini amaçlıyor.

İsviçre hükümetinin mevcut tarafsızlık politikasında ülke, güvenliğini güçlendirmek amacıyla diğer devletlerle işbirliği yapabiliyor ve belirli yaptırım rejimlerine katılabiliyor. Örneğin Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından İsviçre, Avrupa Birliği’nin yaptırımlarının büyük bölümünü uygulamaya koydu.

TARAFLILIKTAN KAÇINMA İLE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ TARTIŞILIYOR

Tarafsızlık girişimini destekleyen Uluslararası Cenevre ve Tarafsızlığı Komitesi (COGIN) Başkanı Samuel Sommaruga, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede teklifin İsviçre’nin uluslararası konumu ve diplomatik arabuluculuk rolü açısından önem taşıdığını belirtti.

Sommaruga, “Bu girişimi destekliyorum çünkü İsviçre’nin tarafsızlığının geçici hükümetlerin ve uluslararası krizlerin ötesinde, güvenilir, tutarlı ve öngörülebilir kalmasını istiyorum.” ifadelerini kullandı.

İsviçre’nin tarafsızlığının uluslararası hukuk ihlalleri karşısında sessiz kalmak anlamına gelmediğini savunan Sommaruga, ülkesinin BM Şartı, Cenevre Sözleşmeleri ve sivillerin korunması ilkelerini savunabileceğini belirtti.

Sommaruga, İsviçre’nin Cenevre üzerinden diplomatik temaslara ev sahipliği yapma ve taraflar arasındaki iletişim kanallarını açık tutma kapasitesinin korunması gerektiğini ifade etti.

“GÜVENİLİRLİK İNŞA EDİLMELİ”

Tarafsızlık politikasının yalnızca Anayasa’ya yazılmasının uluslararası güveni tek başına garanti etmeyeceğini belirten Sommaruga, İsviçre’nin arabuluculuk ve diplomatik kolaylaştırıcılık rolünün tarafların ülkeye duyduğu güvene bağlı olduğunu söyledi.

Sommaruga, girişimin reddedilmesi halinde İsviçre’nin daha fazla taraf tutmaya zorlanabileceği ve bağımsız diplomasi için hareket alanının daralabileceği yönündeki endişesini dile getirdi.

İsviçre’nin savunma kapasitesinin yanı sıra uluslararası işbirliğine ve kurumsal dayanıklılığa da ihtiyaç duyduğunu belirten Sommaruga, askeri tarafsızlığa bağlılığın ülkenin karar alma özgürlüğüne katkı sağlayacağını savundu.

PUBLIC EYE: GÜVENLİK İŞBİRLİĞİNİN KAPSAMI DARALABİLİR

İsviçreli sivil toplum kuruluşu Public Eye politika analisti Robert Bachmann ise girişimin kabul edilmesinin ülkenin yaptırım politikası ve güvenlik alanındaki uluslararası işbirliği açısından sonuçlar doğuracağını ileri sürdü.

Bachmann, İsviçre’nin küresel finans ve emtia ticaretindeki konumuna dikkati çekerek, yaptırım politikalarının ülkenin bu alanlardaki faaliyetleri açısından önem taşıdığını söyledi.

İsviçre’nin AB yaptırımlarının büyük bölümünü uyguladığını belirten Bachmann, girişimin kabul edilmesi halinde savaşan ülkelere yönelik yaptırımların uygulanmasına ilişkin mevcut çerçevenin değişeceğini ifade etti.

Bachmann, “İsviçre’nin güvenliği, Avrupa’daki komşu ülkelerin güvenliğiyle sıkı sıkıya bağlantılı. Söz konusu girişim, İsviçre’nin diğer devletler ve kuruluşlarla güvenlik konularındaki işbirliği kapsamını sınırlandıracak.” değerlendirmesinde bulundu.

GİRİŞİM NE ÖNGÖRÜYOR?

Resmi açıklamaya göre girişim, İsviçre’nin tarafsızlığının “sürekli ve silahlı” olduğunun Anayasa’ya eklenmesini istiyor. Teklif kabul edilirse İsviçre’nin askeri veya savunma ittifaklarına katılması ya da bu ittifaklarla işbirliği yapması, ülkenin askeri saldırıya uğraması veya böyle bir saldırının hazırlanıyor olması durumları dışında engellenecek.

Teklif ayrıca İsviçre’nin üçüncü ülkeler arasındaki askeri çatışmalara katılmamasını ve savaşan devletlere yaptırım uygulamamasını öngörüyor. Birleşmiş Milletler yaptırımları ile yaptırımların aşılmasını önlemeye yönelik tedbirler ise istisna kapsamında tutuluyor. Girişim, tarafsızlığın İsviçre’nin arabuluculuk rolünde kullanılmasını da Anayasa’da düzenlemeyi amaçlıyor.

İsviçre Federal Konseyi ve Parlamento ise mevcut tarafsızlık uygulamasının ülkeye değişen koşullara göre hareket etme alanı sağladığı görüşünde ve girişime karşı çıkıyor. Federal Konsey, 27 Eylül’deki oylamanın İsviçre’nin tarafsız kalıp kalmayacağından ziyade tarafsızlığın gelecekte nasıl uygulanacağıyla ilgili olduğunu belirtiyor.

İsviçre’de seçmenler, girişimin yanı sıra aynı gün gıda güvenliğine ilişkin başka bir halk girişimi için de oy kullanacak.

Kaynak: {Haber Merkezi}