Avrupa Otomotivinde ‘Koruma’ Duvarı: ‘Made in Europe’ Dönemi Başlıyor, Türk Şirketleri Alarmda
Avrupa Birliği, Asya merkezli markaların pazar hakimiyetini kırmak için “Made in Europe” etiketleme sistemini devreye almaya hazırlanıyor. Üretimin en az %70’inin kıta sınırları içinde yapılmasını şart koşan yeni model, Türkiye’deki otomotiv devlerini ve ihracat rotasını doğrudan etkileyecek.
Avrupa Birliği (AB) politika yapıcıları, özellikle Çinli üreticilerin elektrikli araç piyasasındaki agresif yükselişine karşı radikal bir hamleye hazırlanıyor. Kıta genelindeki sanayi üretim dinamiklerini temelden değiştirecek olan “Made in Europe” etiketleme sistemi, Avrupa otomotiv sektöründe yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
%70 Yerlilik Şartı ve Vergi Avantajı
Üzerinde çalışılan yeni taslağa göre, bir ürünün “Made in Europe” etiketini taşıyabilmesi için bileşenlerinin en az %70 oranında Avrupa sınırları içerisinde imâl edilmesi gerekecek. Bu etikete sahip olan markalar ve modeller:
Önemli oranlarda vergi indirimlerinden yararlanacak.
Kamu ihalelerinde rakiplerine karşı öncelik kazanacak.
Devlet destekli tüketici teşviklerinden (subvansiyonlar) faydalanabilecek.
Fransa’nın başını çektiği bu korumacı yaklaşıma, pazar payını kaybetmekten çekinen Almanya da destek verme kararı aldı. Çekya gibi bazı üyeler ise serbest ticaretin zarar görebileceği endişesiyle temkinli yaklaşmaya devam ediyor.
Türkiye İçin Kritik Viraj: Gümrük Birliği Kurtaracak mı?
Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında bu sisteme dahil edilip edilmeyeceği, yerli üreticiler için hayati önem taşıyor. Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, bu tür kısıtlamaların uluslararası ticaret kurallarıyla çelişebileceğini belirterek, Türkiye’nin üretim kapasitesinin Avrupa’nın direncini artıracağını vurguladı.
Eğer Türkiye sistemin dışında tutulursa; TOGG, Karsan, Anadolu Isuzu ve Otokar gibi devlerin Avrupa pazarındaki rekabet gücü ciddi yara alabilir. Özellikle motor ve batarya gibi kritik parçaların dışarıdan tedarik edilmesi, %70 yerlilik şartının aşılmasını zorlaştıran en büyük engel olarak görülüyor.
Dev Yatırımlar Askıda: BYD ve Diğerleri Beklemede
Asya merkezli üreticiler, ek gümrük vergilerinden kaçmak için Türkiye’de üretim tesisi kurma planları yapıyordu. Ancak AB’nin Türkiye üzerinden yapılacak gümrüksüz geçişleri engelleme arayışı, belirsizliğe yol açtı. Bu durum, dünya devi BYD’nin Türkiye yatırımlarının yavaşlamasına neden olurken, şirketin Macaristan’daki tesis inşaatına hız verdiği belirtiliyor. Macaristan fabrikasının 2026’da seri üretime geçmesi bekleniyor.
TOGG İçin Teşvik Riski
Yerli otomobil TOGG’un Avrupa pazarına girişinde hukuki bir engel bulunmasa da, “Made in Europe” etiketi alamaması durumunda Almanya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerdeki devlet teşviklerinden yararlanamayacak. Bu da aracın nihai satış fiyatını rakiplerine göre çok daha yüksek bir seviyeye taşıyarak küresel rekabette elini zayıflatacak.
