ABD, İran petrolünün satışı için 60 günlük geçici lisans verdi

Dünyanın gözü bu anlaşmada...

ABD-İran hattında sıcak gelişmeler yaşanıyor.

Taraflar dün İsviçre'de bir araya gelirken görüşme sonrası resmi bir açıklama yapıldı.

GÖRÜŞME SONRASI RESMİ AÇIKLAMA

Taraflar teknik müzakerelerin süreceğini açıklarken Hürmüz Boğazı’nda gemilerin güvenli geçişine yönelik mekanizma kurulması konusunda uzlaşı sağlandığı bildirildi.

Ayrıca nihai anlaşmaya ulaşmak için 60 gün sürecek görüşmeler konusunda bir temel oluştuğu vurgulandı.

ABD-İran müzakerelerinde ilk tur tamamlandı: 60 günlük nihai anlaşma takvimi masada

İRAN'IN PETROL SATIŞINA 60 GÜNLÜK İZİN

Verimli geçen gelişmelerin ardından bugün itibarıyla sıcak bir gelişme daha yaşandı.

İslamabad Mutabakatı kapsamında varılan uzlaşı doğrultusunda ABD Hazine Bakanlığı, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici genel lisans yayımladığını duyurdu.

ABD Hazine Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan lisansa göre izin, 21 Ağustos 2026 tarihine kadar geçerli olacak.

ABD'YE DE İTHAL EDİLEBİLECEK

Lisans kapsamında İran ham petrolü ve petrol ürünlerinin ihracatıyla bağlantılı bankacılık işlemleri, sigorta hizmetleri ve taşımacılık faaliyetleri de yaptırım muafiyetine dahil edildi.

Ayrıca İran menşeli ham petrol ve petrokimya ürünlerinin ABD’ye ithalatına da izin verildi.

ABD HAZİNE BAKANI AÇIKLAMA YAPTI

Kararı paylaşan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, şunları kaydetti:

“Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in liderliğinde dünyayı daha güvenli ve daha müreffeh hale getirmeye devam ediyoruz.

İsviçre'de devam eden verimli görüşmeler doğrultusunda İran, Hürmüz Boğazı'nda serbest ve açık transit geçişi sağlamayı ve UAEA müfettişlerinin ülkesine girişine izin vermeyi taahhüt etti.

Bu çerçevenin bir parçası olarak Hazine Bakanlığı, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımladı.”

PİYASALARA ETKİSİ NE OLACAK

Söz konusu kararın ardından bu durumun piyasalara ve dünya ekonomisine nasıl yansıyacağına dair sorular gündeme geldi.

Konuya ilişkin bazı uluslararası ekonomi şirketlerine ait raporlar bulunuyor.

BRENT PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNİ GÖRMÜŞTÜ

Anlaşma öncesinde (Nisan-Mayıs aylarında) Hürmüz Boğazı'ndaki tanker krizleri nedeniyle Brent petrol 100 dolar seviyelerini görmüş, çatışmaların zirve yaptığı dönemlerde ise 119 dolara kadar tırmanmıştı.

Satış izni ile beraber petrol fiyatlarına yaşanan dalgalı sürecin sona ermesi bekleniyor.

75 DOLAR SEVİYESİNE SABİTLENEBİLİR

Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı Daan Struyven'in yayımladığı analize göre, ABD-İran anlaşmasının resmiyete dökülmesiyle birlikte Brent petrolün önümüzdeki dönemde ortalama 75 dolar seviyesine yerleşmesi beklenmektedir.

EIA Kısa Vadeli Enerji Görünümü (STEO) raporuna göre, İran'ın günlük arzının resmi olarak pazara dahil olması, küresel stoklardaki açığı kapatacaktır.

ARTIK 80 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKMASI BEKLENMİYOR

Ancak EIA, boğazda fiziki olarak temizlenmesi gereken yaklaşık 80 deniz mayını bulunduğunu ve lojistiğin tamamen normale dönmesinin zaman alacağını, bu yüzden fiyatların 75 - 80 dolar tabanında konsolide olacağını öngörmektedir.

Küresel piyasa uzmanları, bu 60 günlük lisanstan kalıcı bir barış çıkması durumunda petrolün savaş öncesi taban fiyatı olan 72 dolara kadar gevşeyebileceğini; ancak anlaşmanın bozulması riskine karşı piyasanın şu an 80 dolar barajını bir savunma hattı olarak tuttuğunu belirtiyor.

DOLAR YERİNE RİSKLİ VARLIKLARA YÖNELİM OLABİLİR

Güvenli liman talebinin azalması halinde altın fiyatlarında geri çekilme görülebilirken ABD, Avrupa ve gelişmekte olan ülke borsalarında risk iştahının artması bekleniyor.

Küresel risk algısının düzelmesiyle yatırımcılar dolar yerine daha riskli varlıklara yönelebilir.