Sessiz evlilikler: Bitmeyen ama yaşanmayan bir birliktelik
Boşanma istatistikleri kadar dikkat çeken bir başka tablo daha var: Resmen süren ancak fiilen bitmiş evlilikler. Taraflar ayrılmıyor, ev aynı ev, düzen aynı düzen. Ancak duygusal olarak aynı yerde kalınmıyor. Uzmanlar bu birliktelikleri “sessiz evlilik” olarak tanımlıyor. Ne büyük krizler yaşanıyor ne de açık bir kopuş oluyor; ilişki, zamanla fark edilmeden içinden çekiliyor.
SESSİZ EVLİLİĞİN TANIMI
Sessiz evlilik; çiftlerin hukuken evli kalmasına rağmen duygusal bağın zayıfladığı, iletişimin yüzeyselleştiği ve ilişkinin yalnızca işlevsel bir düzende sürdürüldüğü birliktelikleri ifade ediyor. Bu evliliklerde tartışma azdır, fakat paylaşım da yoktur. Birliktelik devam eder; temas kesilir.
SESSİZLEŞME SÜRECİNİN BAŞLANGICI
Uzmanlara göre sessiz evlilikler ani bir kopuşla değil, küçük geri çekilmelerle oluşur. Konuşmalar azalır, sorunlar ertelenir, duygular dile getirilmez. “Zamanla düzelir” düşüncesiyle bastırılan her mesele, ilişkide görünmez bir mesafe yaratır. Evlilik sürer; bağ zayıflar.
TÜRKİYE’DE SESSİZ EVLİLİKLERİN GÖRÜNMEZLİĞİ
Türkiye’de evlilik yalnızca iki kişi arasında yaşanan bir ilişki değildir. Aileler, çocuklar, çevre ve beklentiler işin içindedir. Bu nedenle birçok çift için evliliği bitirmek zor bir karar olurken, duygusal olarak geri çekilmek daha kolay bir yol gibi görünür. Uzmanlara göre bu durum, sessiz evliliklerin neden bu kadar yaygın ama bu kadar az konuşulur olduğunu açıklıyor.
ÇATIŞMA EKSİKLİĞİNİN YANILTICI ETKİSİ
Sessiz evliliklerde en sık yapılan yanlış okuma, kavga olmamasının sağlıklı ilişki olarak algılanmasıdır. Oysa psikologlara göre ilişkiyi asıl yıpratan unsur çatışma değil, temasın kaybolmasıdır. Uzun süreli duygusal kopukluk, bireyde yalnızlık hissini derinleştirirken evlilik içinde tek başına kalmışlık duygusunu güçlendirebilir.
DUYGUSAL YÜKÜN DAĞILIMI
Uzmanlar, sessiz evliliklerde tarafların ikisinin de yıprandığını söylüyor. Ancak duygusal beklentisi daha yüksek olan eş bu süreci daha derin yaşar. Anlaşılmadığını hisseden, duygularını ifade edemeyen kişi zamanla içine kapanabilir, ilişkiden tamamen çekilebilir ya da duygusal tatmini başka alanlarda aramaya başlayabilir.
BİRLİKTE KALMA NEDENLERİ
Sessiz evliliklerde kalma gerekçeleri çoğu zaman rasyonel başlıklar altında toplanır. Çocukların düzeninin bozulmaması, ekonomik güvence, uzun yılların getirdiği alışkanlık ve toplumsal yargılardan kaçınma bu gerekçelerin başında gelir. Ancak uzmanlara göre bu nedenler, duygusal kopuşu ortadan kaldırmaz; yalnızca görünmez hale getirir.
SESSİZLİĞİN PSİKOLOJİK BEDELİ
Psikologlar, sessiz evliliklerin duygusal açıdan en yıpratıcı ilişki biçimlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor. Açık bir çatışma ya da net bir kapanış yaşanmadığı için, taraflar uzun süre belirsizlik içinde kalabiliyor. Bu durum, bireysel tükenmişliği derinleştirebiliyor.
Sessiz evlilikler bir gün bitmez. Yavaş yavaş eksilir. Çoğu zaman taraflar ne gerçekten gider ne de gerçekten kalır; yalnızca aynı hayatın içinde birbirine değmeden yaşamayı öğrenir.
