SPK Başkanı’ndan finansal okuryazarlık mesajı: Tasarruflar ekonomiye değer katmalı
Küresel Para Haftası (Global Money Week) kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) ile YTÜ Finans Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Uygulama ve Araştırma Merkezi (CFGS) işbirliğinde “Paradan Değere Finansal Okuryazarlığın Dönüştürücü Gücü” başlıklı etkinlik düzenlendi.
YTÜ Davutpaşa Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Bakan Yardımcısı Çelik, küresel ve yerel makroekonomik görünüme değinerek, artan jeopolitik gerilimler ve küresel finansal koşullardaki sıkılaşma gibi önemli sınamalarla karşı karşıya kalmasına rağmen Türkiye ekonomisinin istikrarını sürdürdüğünü söyledi.
Çelik, bankacılık sektörünün aktif büyüklüğünün 2025 sonunda 47 trilyon lira seviyesine ulaştığını, sermaye piyasalarının da finansal sistemden her geçen gün daha fazla pay aldığını kaydederek, Borsa İstanbul’a kote şirketlerin piyasa değerlerinin ve bu pazarda yer alan yatırımcı sayısının belirgin şekilde arttığını söyledi.
Borsa İstanbul şirketlerinin 2020 sonunda 240 milyar dolar olan piyasa değerinin 2025 sonu itibarıyla 409 milyar dolara yükseldiğini ifade eden Çelik, şu bilgileri verdi:
“Bu dönemde Borsa şirketlerinin sayısının da 394’ten 591’e çıktığı görülmektedir. Pay dışındaki sermaye piyasası araçlarının yıllık ihraç tutarı ise aynı dönemde 41,4 milyar dolardan 62,8 milyar dolar seviyesine çıkmış bulunmaktadır. Pay senedi yatırımcı sayısı 2020-2025 döneminde yaklaşık 2 milyondan 6,5 milyona yükselmiştir. Aynı dönemde kurumsal yatırımcı portföy büyüklüğü de 51,8 milyar dolardan 270 milyar dolara ulaşmıştır.”
SPK Başkanı, finansal okuryazarlık bilincinin artırılmasına yönelik düzenlenen etkinlikte, tasarruf sahiplerinin bilinçli birer yatırımcıya dönüşmesinin önemine dikkat çekti. Finansal okuryazarlığın, parayı yönetme becerisinin ötesinde, tasarrufları ekonomiye katma değer sağlayacak doğru yatırım araçlarına yönlendirme gücü olduğunu belirtti.
Konuşmasında, sermaye piyasalarına olan ilginin her geçen gün arttığına değinen Başkan, bu ilginin kalıcı ve sağlıklı bir yapıya kavuşması için yatırımcı eğitimlerinin kritik rol oynadığını söyledi. Bilinçli yatırımcı profilinin, piyasalardaki spekülatif hareketlere ve bilgi kirliliğine karşı en güçlü savunma mekanizması olduğu vurgulandı.
Teknolojinin gelişmesiyle finansal araçlara erişimin kolaylaştığını ifade eden SPK Başkanı, bu durumun fırsatlarla birlikte riskleri de beraberinde getirdiğini kaydetti. Dijital platformlar üzerinden yapılan yatırımlarda farkındalığın artırılması ve özellikle genç kuşakların sermaye piyasalarına sağlıklı bir şekilde dahil edilmesi için SPK’nın eğitim ve denetim faaliyetlerini eş güdümlü olarak sürdüreceği mesajı verildi.
Etkinliğin ana teması olan “Paradan Değere” vurgusuyla, finansal okuryazarlığın bireylerin yaşam kalitesini artırmasının yanı sıra, toplumsal refahın ve sermaye piyasası ekosisteminin korunmasındaki dönüştürücü gücüne işaret edildi. SPK’nın, finansal okuryazarlık seferberliğini stratejik ortaklıklarla genişleterek sürdüreceği bildirildi.
YTÜ Rektörü Prof. Dr. Eyüp Debik, finansal okuryazarlığın ekonomik dayanıklılık ve sürdürülebilir kalkınma konuları açısından taşıdığı öneme dikkati çekti.
Debik, “Finansal okuryazarlık bireylerin bilinçli finansal kararlar alabilmesi kadar finansal sistemin sağlıklı ve güven temelli işlemesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Üniversiteler, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yanı sıra kamu kurumları ve sektörle kurdukları iş birlikleri aracılığıyla finansal farkındalığın gelişmesine önemli katkı sağlamaktadır.” dedi.
YTÜ CFGS Kurucu Direktörü Prof. Dr. Güler Aras da finansal okuryazarlığın yalnızca finansal kavramların bilinmesinden ibaret olmadığını kaydederek, güçlü ve sürdürülebilir bir finansal sistem için bilinçli yatırımcılar kadar güçlü bir ekosistemin de gerekli olduğunu vurguladı.
Finansal sistemin dijitalleşme, yapay zeka uygulamaları ve sürdürülebilir finans yaklaşımlarla hızla dönüştüğünü dile getiren Aras, “Bu dönüşüm, finansal okuryazarlığın yalnızca temel finans bilgisi ile sınırlı kalmaması; dijital finansal araçları, yeni riskleri ve sürdürülebilir değer yaratma perspektifini de kapsayacak şekilde geliştirilmesini gerekli kılmaktadır.” şeklinde konuştu.
Açılış konuşmalarının ardından etkinlik kapsamında “Finansal Okuryazarlık Ekosistemi: Regülasyon, Piyasa ve Yatırımcı” başlıklı panel gerçekleştirildi.
Bloomberg HT Finans Masası Şefi Bekir Gürdamar’ın moderatörlüğünde düzenlenen panelde konuşan SPK Başkan Danışmanı Buket Salkım, finansal okuryazarlığın yalnızca yatırım yapmayı değil riskleri doğru değerlendirmeyi, bilinçli kararlar almayı ve yatırımcıların hak ve sorumluluklarını bilmelerini kapsadığını söyledi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Strateji Geliştirme Daire Başkanı (BDDK) Berk Mesutoğlu ise dolandırıcılık ve kimlik avı sahtekârlıklarında yaşanan artıştan bahsederek bu konuda yapılan düzenlemeleri anlattı.
Borsa İstanbul AŞ İş ve Ürün Geliştirme Direktörü Abdullah Akgün ile Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Genel Sekreteri Serdar Sürer de finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik düzenleyici yaklaşımlar, piyasa uygulamaları ve yatırımcı davranışları üzerine değerlendirmelerde bulundu.